Güneşten korunmak neden önemlidir?
Güneş “ultraviyole (UV)” ışığı yayar. Solaryum cihazları da insanlara bronzluk kazandırmak için UV ışığı kullanır. UV ışığı cilde zarar verebilir ve şunlara neden olabilir:
- Güneş yanığı – Bu, uzun süre güneşte kaldığınızda oluşabilecek cilt hasarıdır.
- Foto yaşlanma – Bu, UV ışığının cildinize verdiği zara ile gelişir. Hasar zamanla birikir ve yaşlanma belirtilerini daha hızlı göstermesine neden olur. Ayrıca cildinizin daha kırışık, renksiz ve gevşek olmasına da neden olabilir.
- Kanser – Cilt kanseri genellikle güneşe maruz kalma ve güneş yanığı nedeniyle oluşur. Güneşin zararlı etkileri zamanla birikir. UV ışığına ne kadar çok maruz kalırsanız, cilt kanseri riskiniz o kadar artar.
Aşağıdakileri yaparsanız kendinizi UV ışığının zararlarından koruyabilirsiniz:
- Güneş kremi kullanın ve sık sık tazeleyin.
- Güneşten koruyan kıyafetler giyin.
- Dışarıda olduğunuzda gölgede kalın.
- Güneşte veya solaryumda bronzlaşmaya çalışmaktan kaçının.
Güneş kremini kimler kullanmalı?
Herkes güneş kremi kullanmalıdır. Çünkü UV ışığı, cilt tonu ne olursa olsun herkesin cildine zarar verebilir.
Bazı kişilerin güneşte ekstra dikkatli olması gerekir. Bunun nedeni, UV ışığından kaynaklanan cilt hasarı risklerinin daha yüksek olmasıdır. Artan risk altında olan kişiler şunlardır:
- Daha açık ten rengine sahip kişiler
- Çocuklar ve gençler
- Belirli ilaçları kullanan kişiler – Doktorunuza veya hemşirenize, kullandığınız herhangi bir ilacın riskinizi artırıp artırmadığını sorun.
Güneş kremini ne zaman kullanmalıyım?
Gündüz dışarı çıkmadan önce her gün güneş kremi sürün. Özellikle şu durumlarda güneş kremi sürmek önemlidir:
- Uzun süre güneşte kalacaklar – Bulutlu bir günde bile güneş yanığı olmak mümkündür. Bunun nedeni UV ışığının bulutlardan geçebilmesidir.
- Su, kar veya kumun yakınında bulunanlar – Bunlar güneş ışığını yansıtabilir.
Güneş kreminizin sizi mümkün olduğunca koruduğundan emin olmak için:
- Güneşe çıkmadan en az 15 ila 30 dakika önce sürün. Güneş kremini sürdükten sonra, mümkünse giyinmeden önce 10 ila 20 dakika bekleyin.
- En az 2 saatte bir tekrar uygulayın.
- Yüzdükten veya terledikten sonra tekrar uygulayın. Güneş kreminin “suya dayanıklı” veya “suya çok dayanıklı” yazsa bile tekrar uygulanması gerekir. Suya dayanıklı güneş kremi sadece yaklaşık 40 dakika yüzme veya terleme için geçerlidir. Suya çok dayanıklı güneş kremi 80 dakika sürer.
Ne kadar güneş kremine ihtiyacım var?
Miktar vücudunuzun hangi kısımlarının maruz kaldığına bağlıdır. Genel olarak, yaklaşık olarak şunları kullanın:
- Yüz ve boyun için 1 çay kaşığı
- Gövde ve sırt için 2 çay kaşığı
- Her kol için 1 çay kaşığı (toplam 2 çay kaşığı)
- Her bacak için 2 çay kaşığı (toplam 4 çay kaşığı)
Güneş kremini yeterli miktarda kullandığınızdan emin olmanın bir diğer yolu da dışarı çıkmadan önce iki kat sürmektir.
Hangi tür güneş kremi kullanmalıyım?
Şu özelliklere sahip güneş kremi arayın:
- 30 veya üzeri SPF – SPF, bir güneş kreminin cildi UV ışınlarından ne kadar iyi koruduğunu gösteren bir sayıdır.
- “Geniş spektrum” – 2 çeşit UV ışığı vardır: UVA ve UVB. Geniş spektrumlu bir güneş kremi sizi her iki türe karşı da koruyacaktır.
- Suya dayanıklı – “Suya dayanıklı” veya “suya çok dayanıklı” güneş kremleri, yüzme veya terleme sonrasında 40 ila 80 dakikaya kadar etkisini korur.
Son kullanma tarihi geçmemiş veya 3 yıldan eski olmayan güneş kremleri kullanılmalıdır.
Güneş kremi geniş spektrumlu değilse veya SPF’si 15’ten düşükse, şişede şu ifadeyi göreceksiniz: “Cilt kanseri/cilt yaşlanması uyarısı: Güneşte vakit geçirmek cilt kanseri ve erken cilt yaşlanması riskinizi artırır. Bu ürünün yalnızca güneş yanığını önlemeye yardımcı olduğu, cilt kanseri veya erken cilt yaşlanmasını önlemediği gösterilmiştir.”
Hassas bir cildiniz varsa, “inorganik” güneş kremleri sizin için işe yarayabilir. Bunlara “mineral” güneş kremleri de denir. Aktif içerik listesinde “titanyum dioksit” veya ” çinko oksit ” bulunur.
Nadiren, insanlar güneş kremine karşı alerjik olabilir. Güneş kremine karşı alerjik reaksiyonlar genellikle şu bileşenlerden birinden kaynaklanır:
- Benzofenon-3
- DL-alfa-tokoferol
- Parfüm içerikli maddeler
Yukarıda listelenen maddelerden birini içeren bir güneş kremine karşı alerjik reaksiyon gösteriyorsanız, bu maddeleri içermeyen bir güneş kremi seçin.
Bebeğime güneş kremi kullanabilir miyim?
6 aydan küçük bebeklerde güneş kremi kullanmaktan kaçının. Bunun nedeni ciltlerinin çok hassas olmasıdır. Bunun yerine:
- Derilerini örtmek için giysi kullanırlar.
- Bebekleri gölgede tutun.
Giysi ve gölgelik yoksa, az miktarda güneş kremi kullanabilirsiniz. Sadece yüz ve el sırtı gibi küçük bölgelere sürün. Şu özelliklere sahip güneş kremi kullanın:
- 15 veya daha yüksek SPF
- Etken maddelerinde “titanyum oksit” veya ” çinko oksit ” bulunması – Bunlar bebeğin hassas cildi için en iyisidir.
Giysiler beni güneşten korur mu?
Evet. Giysiler, şapkalar ve güneş gözlükleri sizi güneşin UV ışığından korur. Koyu renkli ve sıkı dokunmuş kumaştan yapılmış giysiler UV ışığını engellemede en iyisidir. Bazı kumaş türleri diğerlerinden daha iyidir. Örneğin, pamuk ve polyester UV ışığını engellemede iyidir.
Giysileriniz eskidikçe ve soldukça, daha az UV ışığını engelleyecek ve sizi daha az koruyacaktır. Ayrıca ıslanırlarsa sizi daha az koruyacaklardır.
Güneş kremindeki SPF gibi, giysilerde de “UPF” bulunur. Bu, bir giysinin cildi UV ışınlarından ne kadar iyi koruduğunu gösteren bir sayıdır. Sizi güneşten korumak için yapılmış giysiler satın almak istiyorsanız, UPF değeri 15 veya daha yüksek olan giysiler arayın.
Kendimi başka nasıl koruyabilirim?
Kendinizi güneşten korumanın en iyi yolu ondan kaçınmaktır. Mümkün olduğunda, sabah 10’dan akşam 4’e kadar gölge bulun.
Kasıtlı olarak bronzlaşmayın. Buna hem açık havada bronzlaşmak hem de solaryum cihazları kullanmak dahildir.
Günlük koruma için SPF değeri 15 veya daha yüksek olan kozmetikler kullanabilirsiniz. Bunlara dudak kremi, yüz losyonu ve makyaj dahildir. Bunu günlük rutininize eklemek UV ışığından korunmanıza yardımcı olabilir.
Eviniz veya arabanız için UV ışınlarını engelleyen özel pencere camları ve filmleri de satın alabilirsiniz.
Başka ne bilmeliyim?
Güneş ışığı vücudun D vitamini üretmesine yardımcı olur. Bu sağlığınız için önemlidir. Kemiklerinizin zayıflamasını ve kırılmasını önlemeye yardımcı olur. Güneş cildinize zarar verebileceğinden, D vitaminini yiyeceklerden ve D vitamini takviyelerinden ek olarak almak önerilir.
Doç. Dr. Pelin Doğa Üstüner
Dermatoloji Uzmanı